Τσίμαρης

Ελεγχος πρίν την εγκυμοσύνη

Ο έλεγχος πριν την εγκυμοσύνη είναι το πρώτο βήμα για μια εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές. Στόχος αυτού του ελέγχου είναι να βρεθούν θέματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εγκυμοσύνη σας. Ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων είναι σημαντικός  διότι στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης αναπτύσσονται τα όργανα σε ένα έμβρυο.

Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης, θα μιλήσουμε για:

  • Την διατροφή και τον τρόπος ζωής σας
  • Το ιατρικό και οικογενειακό σας ιστορικό
  • Φάρμακα που παίρνετε
  • Προηγούμενες εγκυμοσύνες

Θα εξετάσουμε επίσης το ιστορικό εμβολιασμών σας για να βεβαιωθούμε ότι έχετε κάνει όλα τα εμβόλια που συνιστώνται για την ηλικιακή σας ομάδα. Θα συζητήσουμε  για τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) και πώς να προστατεύστε από αυτά.

Οι μήνες πριν μείνετε έγκυος, είναι η καλύτερη περίοδος, για να λάβετε αποφάσεις και να φροντίσετε να είστε υγιής. Αυτά τα βήματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Υγιεινή διατροφή και λήψη βιταμινών
  • Τακτική άσκηση
  • Επίτευξη και διατήρηση υγιούς βάρους
  • Διακοπή ανθυγιεινών ουσιών (καπνός, αλκοόλ, μαριχουάνα, ναρκωτικά και φάρμακα που λαμβάνονται για μη ιατρικό λόγο)
  • Διατηρώντας το περιβάλλον σας ασφαλές

Εάν σχεδιάζετε μία κύηση, θα ήταν ευεργετικό να καταφέρετε να φτάσετε σε ένα υγιές βάρος πριν την σύλληψη. Εάν είστε ελλειποβαρής (λιποβαρής = εξαιρετικά αδύνατη) ή υπέρβαρη μπορεί να οδηγήσει σε  προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ελάτε να μιλήσουμε σχετικά με το βάρους σας και τα πιθανά μελλοντικά προβλήματα σε μια κύησή σας.

Για να παραμείνετε υγιής, θα πρέπει να διατηρήσετε ένα βάρος κατάλληλο για το ύψος σας. Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) ενός ατόμου είναι ένας αριθμός που υπολογίζεται από το ύψος και το βάρος και χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει εάν ένα άτομο είναι λιποβαρές, κανονικού βάρους, υπέρβαρο ή παχύσαρκο.

Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες βάρους που βασίζονται στο ΔΜΣ:

  • Λιποβαρές — ΔΜΣ κάτω από 18,5
  • Φυσιολογικό βάρος — ΔΜΣ από 18,5 έως 24,9
  • Υπέρβαρο – ΔΜΣ από 25 έως 29,9
  • Παχύσαρκο — ΔΜΣ 30 ή μεγαλύτερος

Το υπερβολικό βάρος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σχετίζεται με διάφορες επιπλοκές στην κύηση και τον τοκετό, όπως:

  • Υψηλή πίεση του αίματος
  • Προεκλαμψία
  • Πρόωρος τοκετός
  • Διαβήτης κύησης

Η παχυσαρκία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο:

  • Μακροσωμία
  • Τραυματισμός κατά την γέννηση
  • Τοκετός με καισαρική τομή
  • Συγγενείς ανωμαλίες, ειδικά ανωμαλίες νευρικού σωλήνα (NTDs)

Εάν σας προτείνουμε να προσπαθήσετε να χάσετε βάρος, να έχετε κατά νου ότι, έστω και μικρή απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει τη συνολική υγεία σας. Αυτό θα ανοίξει το δρόμο για μια πιο υγιή εγκυμοσύνη. Ο καλύτερος τρόπος για να χάσετε βάρος είναι να κάνετε αλλαγές στη διατροφή σας και να είστε σωματικά πιο δραστήριες. Η μείωση των ημερήσιων θερμίδων σας είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Ένας εύκολος τρόπος για να μειώσετε τις θερμίδες είναι να αποφύγετε τα ζαχαρούχα ποτά, όπως τα αναψυκτικά. Επίσης, προσέξτε την ποσότητα του φαγητού που τρώτε. Ο έλεγχος των μερίδων είναι βασικός.

Προσπαθήστε να κάνετε κάθε εβδομάδα 150 λεπτά φυσικής δραστηριότητας, μαζί με δραστηριότητες μυϊκής ενδυνάμωσης 2 ή περισσότερες ημέρες την εβδομάδα. Μπορείτε να διαιρέσετε τον προτεινόμενο αριθμό λεπτών σε μικρότερες προπονήσεις κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Για παράδειγμα, μπορείτε να κάνετε μια προπόνηση 30 λεπτών 5 ημέρες την εβδομάδα. Ρυθμίστε μια ρουτίνα που λειτουργεί καλύτερα για εσάς.

Ναι, εάν ξεκινήσει μια κύηση με πολύ χαμηλό βάρος της εγκύου,  αυξάνει ο κίνδυνο απόκτησης μωρού με χαμηλό βάρος γέννησης. Τα μωρά με χαμηλό βάρος γέννησης κινδυνεύουν να εμφανίσουν προβλήματα κατά τη διάρκεια του τοκετού και μετά τη γέννηση. Το λιποβαρές αυξάνει επίσης τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού.

Για να αυξήσετε το βάρος σας, ξεκινήστε λαμβάνοντας περισσότερες θερμίδες κάθε μέρα από όσες καίτε μέσω της καθημερινής δραστηριότητας & άσκησης. Τρώτε υγιεινά σνακ με πολλές θερμίδες κάθε μέρα. Μερικές καλές επιλογές περιλαμβάνουν:

  • Ξηροί Καρποί
  • Μπάρες δημητριακών
  • Πρωτεϊνικά ροφήματα αντικατάστασης γεύματος (υπερλευκωματούχα)
  • Smoothies φρούτων
  • Γιαούρτι

Ναι, συνιστάται να λαμβάνετε καθημερινά μια πολύ-βιταμίνη πριν μείνετε έγκυος και να συνεχίζετε να τη λαμβάνετε αφού μείνετε έγκυος. Οι πολύ-βιταμίνες αυτές περιέχουν όλες τις συνιστώμενες δόσεις για τις καθημερινές ανάγκες σας, σε βιταμίνες και μέταλλα, πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας, συμπεριλαμβανομένου του φολικού οξέος και του σιδήρου. Οι πολύ-βιταμίνες αυτές μπορεί επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της ναυτίας & του εμέτου, εάν αρχίσετε να τις λαμβάνετε πριν μείνετε έγκυος.

Τουλάχιστον 1 μήνα πριν την σύλληψη και κατά τις πρώτες 12 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, θα πρέπει να λαμβάνετε μια πολύ-βιταμίνη που να περιέχει τουλάχιστον 400 μικρογραμμάρια φυλλικού οξέος κάθε μέρα.

Ορισμένες γυναίκες, όπως εκείνες που είχαν προηγούμενο παιδί με βλάβη νωτιαίου σωλήνα, θα πρέπει να λαμβάνουν 4 mg φυλλικού οξέος κάθε μέρα - 10 φορές περισσότερο από τη συνηθισμένη ποσότητα - ως ξεχωριστό συμπλήρωμα, τουλάχιστον 3 μήνες πριν από την εγκυμοσύνη και για τους πρώτους 3 μήνες εγκυμοσύνης.

Θα συζητήσουμε εάν χρειάζεστε αυτή την ποσότητα φυλλικού οξέος με βάση το ιστορικό της υγείας σας.

Ο σίδηρος χρησιμοποιείται από το σώμα σας για να παράγει το επιπλέον αίμα που χρειάζεστε εσείς και το έμβρυό σας κατά τη διάρκεια της κύησης. Οι γυναίκες που δεν είναι έγκυες χρειάζονται 18 mg σιδήρου την ημέρα. Οι έγκυες χρειάζονται περισσότερα, 27 mg την ημέρα. Αυτή η αυξημένη ποσότητα βρίσκεται στις περισσότερες πολύ-βιταμίνες.

Εκτός από τη λήψη μιας πολύ-βιταμίνης με σίδηρο, θα πρέπει να τρώτε τροφές πλούσιες σε σίδηρο όπως φασόλια, φακές, πρωινό εμπλουτισμένο με δημητριακά, βοδινό κρέας, γαλοπούλα, συκώτι και γαρίδες. Θα πρέπει επίσης να τρώτε τροφές που βοηθούν το σώμα σας να απορροφήσει σίδηρο, όπως χυμό πορτοκαλιού, γκρέιπφρουτ, φράουλες, μπρόκολο και πιπεριές.

Η χρήση ουσιών – καπνού, αλκοόλ, μαριχουάνας, ναρκωτικών & φαρμάκων που λαμβάνονται για μη ιατρικό λόγο – μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην κύηση και στο έμβρυό σας, όπως:

  • Συγγενείς ανωμαλίες (διαμαρτίες διάπλασης)
  • Χαμηλό βάρος γέννησης
  • Πρόωρος τοκετός
  • Ενδομήτριο θάνατο εμβρύου

 

Η χρήση ουσιών περιλαμβάνει τη λήψη ναρκωτικών όπως ηρωίνη, κοκαΐνη ή μεθαμφεταμίνες, οξυκωδόνης ή άλλων οπιοειδών δίχως να σας έχουν συνταγογραφηθεί. Εάν χρησιμοποιείτε κάποια από αυτές τις ουσίες, τώρα είναι η ώρα να τις διακόψετε. Η διακοπή πριν από την εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να σας δώσει χρόνο να αναζητήσετε βοήθεια εάν έχετε προβλήματα με τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών.

Η διακοπή μιας επιβλαβούς συμπεριφοράς απαιτεί υποστήριξη. Είναι πολύ υποβοηθητικό και χρήσιμο να ζητήσετε βοήθεια. Ελάτε να σας προτείνουμε τρόπους για να ξεπεράσετε τα πρώτα στάδια και να σας παραπέμψουμε σε ειδικούς ή σε ομάδες υποστήριξης.

Ο σύντροφός σας και όποιος άλλος διαβιεί μαζί σας,  θα πρέπει να σταματήσει να καπνίζει κοντά σας κατά τη διάρκεια της κύησης. Το παθητικό κάπνισμα μπορεί να εκθέσει το έμβρυό σας σε τοξικές χημικές ουσίες. Το παθητικό κάπνισμα έχει επίσης συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (SIDS).

Εάν ο σύντροφός σας, κάνει χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, θα πρέπει να διακόψει τις ουσίες αυτές πριν προσπαθήσετε να συλλάβετε (μείνετε έγκυος). Το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση ναρκωτικών μπορεί να βλάψουν τα σπερματοζωάρια ενός άνδρα και να υπάρξουν επιπτώσεις στο έμβρυο.

Πριν μείνετε έγκυος ή/και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας, μπορεί να έρχεστε σε επαφή με χημικές ουσίες στην εργασία, στο σπίτι ή στο ευρύτερο περιβάλλον σας. Μερικές χημικές ουσίες, όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος και ορισμένα φυτοφάρμακα, είναι γνωστό ότι έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις σε ένα έμβρυο. Ορισμένες ουσίες που βρίσκονται στο σπίτι ή στο χώρο εργασίας μπορεί να σας δυσκολέψουν να μείνετε έγκυος.

Μάθετε από τον εργοδότη σας, εάν ενδέχεται να εκτεθείτε στην εργασία σας σε τοξικές ουσίες όπως ο μόλυβδος ή ο υδράργυρος, σε φυτοφάρμακα ή διαλύτες ή ακτινοβολία. Η ακτινοβολία, μια μορφή ενέργειας που εκπέμπεται σε αόρατα κύματα, χρησιμοποιείται σε ορισμένες ιατρικές και βιομηχανικές εργασίες.

Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψής σας πριν από την εγκυμοσύνη, θα σας ρωτήσουμε για την σχέση σας. Μπορεί να μην πιστεύετε ότι το περιβάλλον του σπιτιού σας είναι επιβλαβές, αλλά εάν αντιμετωπίζετε βία από τον σύντροφό σας (γνωστή και ως ενδοοικογενειακή βία), μπορεί να είναι επιβλαβής για εσάς και τα παιδιά σας.

Ορισμένες παθήσεις είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μερικές από αυτές είναι:

  • Κατάθλιψη
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Διατροφικές διαταραχές
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση
  • Επιληπτικές κρίσεις

Ορισμένα προβλήματα υγείας αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης γενετικών ανωμαλιών στο έμβρυο. Άλλα προβλήματα  μπορεί να επιδεινωθούν κατά την κύηση.  Όταν έχετε μία από αυτές τις καταστάσεις δεν συνεπάγεται ότι δεν μπορείτε να έχετε μια υγιή κύηση ή ένα υγιές μωρό. Απλά πρέπει  να τύχετε ειδικής φροντίδας πριν από την σύλληψη, προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη.

Εάν έχετε μια χρόνια πάθηση, μπορεί να χρειαστεί να κάνετε κάποιες αλλαγές (πχ αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής) προτού προσπαθήσετε να μείνετε έγκυος. Ακόμα κι αν ένα πρόβλημα υγείας αντιμετωπιστεί σωστά, οι απαιτήσεις της εγκυμοσύνης μπορεί να το επιδεινώσουν. Για να ελέγξετε τα προβλήματα υγείας, μπορεί να χρειαστεί:

  • Κάνετε αλλαγές στον τρόπο ζωής σας
  • Να μας επισκέπτεστε (τον μαιευτήρα σας) πιο συχνά
  • Λάβετε άλλη εξειδικευμένη φροντίδα (ιατρού άλλης ειδικότητας) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Ορισμένα φάρμακα, βιταμίνες και φυτικά σκευάσματα μπορεί να είναι επιβλαβή για το έμβρυο και δεν πρέπει να λαμβάνονται κατά την διάρκεια της κύησης. Είναι πολύ σημαντικό πριν μείνετε έγκυος, να μας επισκεφτείτε και να έχετε πάρει μαζί σας όλα τα σκευάσματα που λαμβάνετε. Θα τα δούμε μαζί και θα σας ενημερώσουμε, ποια είναι επικίνδυνα και πρέπει να τα διακόψετε πριν την σύλληψη.

Μην σταματήσετε να παίρνετε συνταγογραφούμενα φάρμακα μέχρι να μιλήσουμε. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών, αλλά τα οφέλη από τη συνέχιση της λήψης του φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορεί να υπερτερούν των κινδύνων για το έμβρυό σας.

Τα ΣΜΝ είναι λοιμώξεις που μεταδίδονται μέσω της σεξουαλικής επαφής. Διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο να πάθετε ΣΜΝ εάν κάνετε σεξ με περισσότερους από έναν συντρόφους. Είστε επίσης σε υψηλότερο κίνδυνο εάν ο σύντροφός σας κάνει σεξ με άλλα άτομα.

Εάν πιστεύετε ότι εσείς ή ο σύντροφός σας μπορεί να έχετε ΣΜΝ, ελάτε να κάνουμε εξετάσεις και να λάβετε την κατάλληλη αγωγή άμεσα. Ο σύντροφός σας  θα χρειαστεί επίσης θεραπεία. Κανείς από τους δύο, δεν πρέπει να κάνει σεξ, μέχρι να ολοκληρώσετε τη θεραπεία (και οι δύο).

Ναι, όλες οι γυναίκες πρέπει να ελέγχονται για τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV). Ο HIV δεν μπορεί να θεραπευτεί, αλλά αν γνωρίζετε την κατάστασή σας στον HIV, μπορείτε να πάρετε σημαντικές αποφάσεις σχετικά με την εγκυμοσύνη. Μπορείτε επίσης να μάθετε για τις θεραπευτικές επιλογές που έχετε, προκειμένου να ελαχιστοποιήσετε την πιθανότητα να μεταδώσετε τη μόλυνση στο έμβρυό σας.

Ορισμένες λοιμώξεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσουν γενετικές ανωμαλίες ή επιπλοκές στην εγκυμοσύνη. Πολλές από αυτές τις λοιμώξεις μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό. Είναι σημαντικό να κάνετε όλα τα εμβόλια που συνιστώνται για την ηλικία σας, προτού προσπαθήσετε να μείνετε έγκυος, επειδή μερικά δεν μπορούν να γίνουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Δύο εμβόλια που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τις εγκύους είναι το εμβόλιο της γρίπης και το εμβόλιο τετάνου, διφθερίτιδος, κοκκύτη (Tdap). Το εμβόλιο γρίπης και το εμβόλιο Tdap είναι ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ορισμένα προβλήματα στην κύηση μπορεί να επανεμφανιστούν  σε μεταγενέστερη εγκυμοσύνη. Σε αυτά περιλαμβάνονται: ο πρόωρος τοκετός, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η προεκλαμψία και ο διαβήτης κύησης. Η παρουσία ενός εκ των ανωτέρω προβλημάτων δεν συνεπάγεται και την επανεμφάνισή του ειδικά  αν λάβετε την κατάλληλη φροντίδα πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας. Θα σας ρωτήσουμε για τυχόν προηγούμενες επιπλοκές σε κυήσεις και θα λάβουμε τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.